Światowy Dzień Mleka

Najczęściej wybieranym rodzajem mleka jest mleko krowie, o wiele rzadziej wybieramy mleko kozie czy owcze. Zawartość makroskładników w mleku krowim to zazwyczaj ok. 3% białka, od 0,5 do ponad 3% tłuszczu oraz ok. 5% węglowodanów.

Mleko słynie jako napój będący bogatym źródłem wapnia, ale znajdziemy w nim również inne minerały – fosfor, potas, chlor, sód i magnez. Jeśli chodzi o zawartość witamin, ten biały napój dostarczy nam przede wszystkim – witaminy A, D, E, a także witamin z grupy B.

Mleko od lat budzi wiele kontrowersji. Zarówno mleko jak i jego przetwory uznawane są za niezbędny składnik diety i zaleca się spożywanie nabiału zwłaszcza dzieciom i młodzieży ze względu na wysoką zawartość wapnia. Istnieje także druga strona medalu, mianowicie potencjalnie wysoce alergizujące właściwości tego rodzaju produktów. Kazeina, czyli białko znajdujące się w mleku, jest jednym z najsilniejszych alergenów pokarmowych i może być przyczyną zarówno alergii natychmiastowej (IgE zależna), jak i opóźnionej reakcji immunologicznej (IgG zależna). Najczęstsze objawy alergii na mleko wiążą się z zaburzeniami funkcjonowania układu pokarmowego np. bóle brzucha, biegunki, zaparcia wzdęcia, a także z reakcjami skórnymi, których spektrum może być bardzo szerokie (atopia, trądzik itp.). Drugim problematycznym składnikiem mleka jest laktoza i jej nietolerancja jest ściśle związana z niedoborem enzymu – laktazy, który odpowiada za jej rozkład. W przypadku nietolerancji nie angażowany jest układ odpornościowy, natomiast dochodzi do fermentacji bakteryjnej w jelicie grubym w wyniku której powstają gazy i podrażnienie błony śluzowej jelita, co w efekcie kończy się wzdęciami, bólami i dość często – biegunką.

Jeśli nie mamy problemów z alergią lub nietolerancją tego napoju i nie przesadzamy z jego spożyciem na co dzień, nie musimy obawiać się, że napój ten przysporzy nam problemów zdrowotnych. Posiłki mleczne wkomponowane w dietę 3-4 razy w tygodniu lub odrobina mleka do kawy dla większości osób nie będzie nadmiernie obciążać układu odpornościowego. Problematyczne natomiast może stać się zbyt częste spożywanie produktów mlecznych, ze względu na ich silny potencjał alergizujący.

Czym zatem zastąpić mleko w przypadku alergii? Dostępność zamienników mleka w obecnych czasach jest naprawdę duża. Na rynku możemy znaleźć całą gamę produktów, które zastąpią nam mleko – napój ryżowy, sojowy, kokosowy, migdałowy (warto wybierać te wzbogacane w wapń i wit. B12).

Osoby cierpiące jedynie na nietolerancje laktozy mają o wiele szerszy wachlarz produktów do wyboru, ponieważ nie muszą obawiać się kazeiny (białko mleczne). Dlatego chcąc nadal spożywać produkty mleczne, wystarczy, że podczas komponowania jadłospisu będą wybierać te pozbawione laktozy.

Autorzy:

Promotorzy zdrowego stylu życia:
Aleksandra Fortuna-Banasiak
Paweł Młynarski